Nowa podstawa programowa i „Kompas Jutra”

Co zmienia się w przedszkolu i co oznacza to dla naszego dziecka?

Od 1 września 2026 roku w przedszkolach obowiązuje nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego. Jej ważnym elementem jest „Kompas Jutra” – podejście, które ma pomóc dzieciom rozwijać umiejętności potrzebne nie tylko dziś, ale także w przyszłości.

Ale co to właściwie oznacza dla przedszkolaka?

Mniej „siedzenia nad zadaniem”, więcej odkrywania

Dziecko w wieku przedszkolnym najlepiej uczy się poprzez zabawę, ruch, doświadczenie, rozmowę i samodzielne działanie. Dlatego coraz większą rolę odgrywają sytuacje, w których dziecko może samo coś sprawdzić, wymyślić, zbudować, porównać, zapytać czy znaleźć rozwiązanie.

Zamiast podawać dziecku gotową odpowiedź, chcemy częściej zachęcać je do poszukiwania jej samodzielnie.

Czym jest „Kompas Jutra”?

„Kompas Jutra” wskazuje kierunki rozwoju, które są ważne w świecie szybko zachodzących zmian. W przedszkolu oznacza to między innymi wspieranie:

🌟 samodzielności – „Spróbuję zrobić to sam!”

💡 ciekawości i kreatywności – „A co by było, gdyby…?”

🤝 współpracy – „Zróbmy to razem!"

🗣️ komunikowania się i wyrażania własnego zdania – „Chcę powiedzieć, co o tym myślę.”

❤️ rozumienia emocji i relacji z innymi – „Wiem, co czuję i potrafię poprosić o pomoc.”

🔎 myślenia i poszukiwania rozwiązań – „Spróbuję inaczej.”

🌍 odpowiedzialności za siebie, innych i środowisko – „To, co robię, ma znaczenie.”

A jak wygląda to w codziennym życiu przedszkola?

„Kompas Jutra” nie oznacza, że dzieci przestaną się bawić i będą miały więcej „nauki”. Wręcz przeciwnie – zabawa nadal pozostaje podstawową formą aktywności dziecka.

Podczas zabawy w sklep dzieci mogą uczyć się planowania, liczenia i współpracy.
Podczas budowania konstrukcji – rozwiązywania problemów i myślenia przestrzennego.
Podczas obserwowania przyrody – zadawania pytań i wyciągania wniosków.
Podczas wspólnego projektu – dzielenia się zadaniami i odpowiedzialnością.
Podczas rozmowy o emocjach – poznawania siebie i potrzeb innych.

To właśnie codzienne, pozornie zwyczajne sytuacje stają się okazją do rozwijania ważnych kompetencji.

Najważniejsze nie jest tylko „co dziecko wie”.

Nowoczesna edukacja zwraca uwagę nie tylko na wiedzę, ale również na to, co dziecko potrafi z tą wiedzą zrobić.

Czy potrafi zapytać?
Czy umie współpracować?
Czy podejmuje próbę, nawet jeśli nie jest pewne rezultatu?
Czy potrafi powiedzieć, czego potrzebuje?
Czy umie szukać rozwiązania?
Czy potrafi zauważyć potrzeby drugiej osoby?

To właśnie takie umiejętności pomagają dziecku stawać się coraz bardziej samodzielnym i pewnym siebie człowiekiem.

Rola rodziców jest niezwykle ważna!

Przedszkole nie jest jedynym miejscem, w którym dziecko rozwija swoje kompetencje. Ogromne znaczenie mają również codzienne sytuacje w domu.

Możemy wspólnie:

💚 pozwalać dziecku próbować i popełniać błędy,
💚 zadawać pytania zamiast od razu podawać rozwiązanie,
💚 angażować dziecko w proste obowiązki,
💚 rozmawiać o emocjach,
💚 wspólnie czytać, budować, gotować i eksperymentować,
💚 zachęcać do kontaktu z przyrodą i aktywności bez ekranów.

Czasem wystarczy zwykłe: „A jak Ty byś to zrobił?”, aby rozpocząć bardzo ważną dla dziecka przygodę z samodzielnym myśleniem.

Kompas Jutra – w stronę przyszłości

Świat, w którym będą dorastać nasze dzieci, będzie się zmieniał. Nie jesteśmy w stanie przewidzieć wszystkich zawodów, technologii czy wyzwań, z którymi się spotkają.

Możemy jednak pomóc im rozwijać to, co będzie potrzebne niezależnie od tego, jak ten świat będzie wyglądał:

ciekawość, samodzielność, współpracę, kreatywność, empatię, odpowiedzialność i odwagę w podejmowaniu prób.

I właśnie dlatego „Kompas Jutra” nie jest kolejnym przedmiotem ani dodatkowym programem. To sposób patrzenia na rozwój dziecka – z myślą o jego przyszłości, ale przede wszystkim o tym, czego potrzebuje już dziś. 🌱🧭

Bo najważniejsze pytanie nie brzmi: „Ile dziecko już umie?”, ale coraz częściej: „Czy potrafi samo odkrywać, pytać, próbować i czerpać radość z poznawania świata?”

Opracowała:
mgr Katarzyna Pankiewicz